Kortyzol

Opis badania

Kortyzol to główny hormon stresu wydzielany przez korę nadnerczy. Reguluje poziom glukozy we krwi, ciśnienie tętnicze, gospodarkę wodno-elektrolitową, odpowiedź zapalną oraz rytm czuwania i snu. Jego wydzielanie podlega wyraźnemu rytmowi dobowemu: szczyt przypada w godzinach porannych, a najniższe wartości występują późnym wieczorem – dlatego wiarygodne badanie wymaga pobrania między 7:00 a 10:00. Przewlekle podwyższony kortyzol towarzyszy długotrwałemu stresowi, przetrenowaniu i zaburzeniom snu. Może objawiać się bezsennością mimo zmęczenia, przyrostem tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha i twarzy, wzrostem ciśnienia i glukozy, spadkiem odporności, rozdrażnieniem oraz utratą masy mięśniowej. Bardzo wysokie wartości wymagają wykluczenia zespołu Cushinga. Zbyt niski kortyzol daje z kolei skrajne osłabienie, spadki ciśnienia i zawroty głowy przy wstawaniu, apetyt na słone potrawy, nudności i utratę masy ciała – obraz wymagający diagnostyki niedoczynności nadnerczy. Oznaczenie kortyzolu porządkuje obraz kliniczny tam, gdzie „zmęczenie” trwa miesiącami bez oczywistej przyczyny.